Dalam adat masyarakat Melayu, merisik dan bertunang ialah dua perkara yang sering dikaitkan dengan persiapan perkahwinan. Namun begitu, kedua-duanya mempunyai maksud dan tujuan yang berbeza. Ramai yang menganggap ia sama, sedangkan merisik biasanya merupakan langkah awal, manakala bertunang pula menandakan hubungan itu sudah masuk ke peringkat yang lebih serius.
Beza Merisik dan Bertunang
Merisik ialah langkah awal untuk mengetahui latar belakang, status, kesesuaian calon, dan kesediaan keluarga sebelum hasrat yang lebih serius disampaikan, manakala bertunang pula ialah persetujuan rasmi antara dua pihak untuk meneruskan hubungan ke arah perkahwinan selepas pinangan diterima. Ringkasnya, merisik ialah fasa pengenalan dan penilaian, manakala pertunangan ialah fasa komitmen awal sebelum akad nikah.
Merisik dan Bertunang dalam Islam
Dalam Islam, perkara yang lebih utama ialah pinangan atau hasrat untuk berkahwin yang disampaikan dengan cara yang baik. Adat merisik tidak diwajibkan, tetapi ia boleh diamalkan selagi tidak bercanggah dengan syariat. Pertunangan juga diharuskan dalam Islam sebagai tanda persetujuan awal sebelum bernikah. Namun, penting untuk difahami bahawa pertunangan tidak menghalalkan hubungan seperti suami isteri. Walaupun sudah bertunang, pasangan tetap bukan mahram dan masih wajib menjaga adab, aurat, serta batas pergaulan.
Mana Satu Perlu Didahulukan?
Secara adat, merisik biasanya didahulukan sebelum bertunang. Ini kerana merisik membantu kedua-dua pihak mendapatkan kepastian dan mengelakkan salah faham. Selepas itu, jika semuanya berjalan lancar dan kedua-dua keluarga bersetuju, barulah masuk ke peringkat pertunangan.
Namun dari sudut Islam, merisik bukan kewajipan. Jika kedua-dua pihak sudah saling mengenali dan keluarga juga sudah bersedia, ada yang terus ke peringkat meminang dan bertunang tanpa melalui majlis merisik secara khusus. Jadi, urutannya boleh bergantung pada keadaan, tetapi dalam kebanyakan adat Melayu, merisik tetap dilihat sebagai langkah yang lebih awal dan lebih sopan.
Kesimpulannya, merisik dan pertunangan mempunyai fungsi yang berbeza dalam adat Melayu, namun kedua-duanya tetap wajar dilihat dengan hikmah, adab, dan kefahaman yang baik. Jadi, adakah menjadi masalah jika tidak melalui adat merisik dan terus bertunang? Secara umumnya, tidak mengapa, selagi kedua-dua pihak bersetuju dan memelihara batas syariah.
